JOBfirma, jako edukacyjne narzędzie inkluzji społecznej

Na początek kilka słów wyjaśnienia, cóż to takiego ta JOBfirma, zwłaszcza dla tych, którzy się jeszcze z takim sposobem organizowania pracy dla osób bezrobotnych nie spotkali. To swego rodzaju forma przedsiębiorstwa treningowego, w ramach którego uczestnicy i uczestniczki (wybrane wcześniej osoby, głównie te będące w bardzo trudnej sytuacji życiowej i zawodowej)  powołują wspólnie z personelem JOBfirmy fikcyjną firmę, w której nabywają umiejętność samodzielnego poruszania się na rynku pracy i rozbudowują swoje kompetencje społeczne.  W praktyce odbywa się to tak, że przez 5 tygodni (tyle trwa jedna edycja JOBfirmy) uczestnicy i uczestniczki przychodzą codziennie do pracy, gdzie w 10 osobowej grupie, pod opieką osób zarządzających wykonują prace biurowe, uczą się wykorzystywania nowych technologii, nabywają umiejętności pracy w zespole. Wszystko w specjalnie zaaranżowanej przestrzeni pracy- każdy z uczestników ma własne biurko, komputer, swój identyfikator itp.

Ponadto w ramach zajęć osoby te biorą udział w warsztatach motywacyjnych i komunikacyjnych, dotyczących rozwiązywania sytuacji konfliktowych, radzenia sobie ze stresem, ale też zarządzania czasem, prozdrowotnych, żywienia, gospodarowania budżetem lub w innych, zorganizowanych w odpowiedzi na zdiagnozowane potrzeby. Otrzymują też wsparcie w postaci doradztwa zawodowego i pomocy psychologicznej. Nie bez znaczenia dla wielu uczestników i uczestniczek jest nieodpłatna pomoc prawna, często niezbędna do rozwiązywania problemów, z którymi borykają się oni i ich rodziny. Po ukończeniu pracy w JOBfirmie są kierowani na staże, kursy zawodowe, czasem uzupełniają swoją edukację, a czasem, w zależności od rodzaju dotykających ich problemów, dostają dalszą pomoc psychologiczną. Wartością JOBfirmy jest także, to, że dla większości z nich udział w tym przedsięwzięciu jest czasem jedyną okazją, aby podjąć jakąś aktywność i, co najważniejsze, spotkać z innymi ludźmi.

Takie narzędzie jak JOBfirma wykorzystuje obecnie Federacja Organizacji Socjalnych Województwa Warmińsko-Mazurskiego FOSa w realizowanym w partnerstwie z 6 gminami Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego Olsztyna i olsztyńskim Bankiem Żywności projekcie „W drodze do aktywności”, współfinansowanym przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Warmińsko-Mazurskiego na lata 2014-2020. Wcześniej model ten został wypracowany i zwalidowany w ramach projektu „JOBfirma jako model pracy z osobami bezrobotnymi 50+” realizowanego przez Szczecińską Fundację Talent-Promocja-Postęp (proj. Innowacyjny POKL).

W Federacji FOSa model JOBfirmy modyfikowany jest na bieżąco w zależności od rodzaju i potrzeb grup, ponieważ szczegółowy dobór wsparcia jest opierany na wieloprofilowej diagnozie potencjałów i deficytów każdego z uczestników Dodatkowo w naszym wydaniu z jej uczestnikami pracują animatorzy społeczni, których zadaniem jest aktywizowanie środowiska (organizacji pozarządowych, instytucji czy grup sąsiedzkich) osób zagrożonych wykluczeniem, aby na nowo przywrócić im społeczne znaczenie – mieszkańca, sąsiada czy osoby, która działa na rzecz innych. Animatorzy pracują więc zarówno ze środowiskiem, jak i samymi uczestnikami JOBfirmy, włączając ich w działania społeczne (zbiórki charytatywne, jak „FOSa Dzieciom i Seniorom”, świąteczne zbiórki żywności, pozyskiwanie darów dla schroniska dla zwierząt) czy obywatelskie (przykładem niech będzie wsparcie organizacyjne i uczestnictwo w konsultacjach społecznych na temat zagospodarowywania olsztyńskich akwenów).  Włączenie osób zagrożonych wykluczeniem w działania na rzecz ich lokalnych środowisk ma szansę zmienić ich dotychczasowy wizerunek,  dać możliwość sprawdzenia się we wspólnym działaniu.

Edukacja w JOBfirmie zachodzi więc na wielu poziomach, m.in:

  • życiowym: osoby nabywają np. umiejętności dbania o siebie, swój wygląd, wizerunek, zdrowie (grupy samopomocowe, terapie), rozwiązywania trudnych sytuacji (chociażby pętla kredytowa czy rozwód), gospodarowania budżetem domowym, wychowywania dzieci itp.
  • zawodowym: uczestniczą w kursach kwalifikacyjnych i zawodowych w celu nabycia umiejętności niezbędnych do wejścia na rynek pracy; stażach dających możliwość uzyskania doświadczenia zawodowego, a przez co zwiększenia szans na zatrudnienie czy uzupełniają swoje wykształcenie (kształcenie szkolne i ustawiczne).
  • społecznym/obywatelskim – inicjują i uczestniczą w działaniach na rzecz innych, wzmacniając swoją rolę jako sąsiada/mieszkańca/obywatela. Rozwijają też niezbędne w życiu i na rynku pracy kompetencje społeczne, takie jak np. umiejętność pracy w zespole, komunikowania się, współpracy i inne.

Na ocenę długofalowych efektów JOBfirmy, będziemy jeszcze musieli poczekać. Na razie z naszych (Federacji FOSa) obserwacji i prowadzonej na bieżąco ewaluacji pracy JOBfirmy (jako jednego z kluczowych narzędzi edukacyjnych w projekcie) wynika jednak, że tak kompleksowe wsparcie, odpowiadające na realne, indywidualne potrzeby i problemy naszych uczestników, stworzenie im przestrzeni do zaistnienia nie tylko w grupie, ale też w najbliższej, sąsiedzkiej społeczności przynosi wymierne efekty. Dowodem jest zmiana, jaka zachodzi w uczestnikach i uczestniczkach projektu na naszych oczach. Nabierają energii, ochoty do działania, chętniej podejmują proponowane im formy wsparcia, takie jak kursy kwalifikacyjne i zawodowe czy staże, zyskują wiarę, że można zmienić swoją sytuację życiową.

Monika Hausman-Pniewska

artykuł ukazał się na ePlatformie na rzecz uczenia się dorosłych w Europie EPALE

także po francusku:  https://ec.europa.eu/epale/fr/node/55658

na fotografii uczestnicy i trenerzy JOBfirmy w FOSie (grudzień 2017)

 

Posted in informacje.