Autor: Marek Zbytniewski

W sierpniu 2025 roku przedstawiciele Federacji FOSa uczestniczyli w mobilności edukacyjnej w Reykjavíku, realizowanej w ramach programu Erasmus+. Był to intensywny tydzień pracy nad jednym z najważniejszych wyzwań współczesnej edukacji dorosłych: jak wspierać osoby, które funkcjonują pomiędzy różnymi językami, kulturami i doświadczeniami życiowymi.

Mobilność obejmowała dwa równoległe działania. Grupa trenerów i edukatorów FOSy uczestniczyła w kursie „International Training on Methods and Intercultural Communication in Supporting People in Vulnerable Life Situations”, zorganizowanym przez Tjarnargata 4 – islandzką organizację specjalizującą się w edukacji międzykulturowej i pracy z osobami w kryzysie. Równolegle dwóch przedstawicieli Federacji realizowało mobilność typu job shadowing w Ukraińskiej Szkole Języka Ojczystego w Reykjavíku.

Tematyka szkolenia była bezpośrednio związana z codzienną pracą organizacji społecznych. Uczestnicy rozwijali kompetencje w zakresie wspierania kobiet doświadczających przemocy, osób z niepełnosprawnościami, uchodźców oraz osób zagrożonych wykluczeniem społecznym. Program łączył warsztaty, analizę przypadków, ćwiczenia zespołowe oraz wizyty studyjne w islandzkich instytucjach i organizacjach pomocowych.

Szczególnie ważnym elementem szkolenia była komunikacja międzykulturowa. W praktyce okazało się, że nie chodzi wyłącznie o znajomość języka czy podstawowe informacje o innych krajach. Chodzi przede wszystkim o uważność, gotowość do słuchania, rozumienie różnych doświadczeń i umiejętność budowania relacji opartych na zaufaniu. Dla kadry pracującej z migrantami, uchodźcami czy osobami w kryzysie są to kompetencje absolutnie kluczowe.

Równoległy job shadowing w Ukraińskiej Szkole Języka Ojczystego pozwolił przyjrzeć się z bliska codziennej pracy organizacji tworzonej przez społeczność migrancką. Szkoła nie jest wyłącznie miejscem nauki języka. Jest również przestrzenią wzmacniania tożsamości, budowania więzi, wspierania rodzin i tworzenia poczucia bezpieczeństwa w nowym kraju. Obserwacja tej pracy była dla nas szczególnie cenna w kontekście działań Federacji FOSa na rzecz integracji migrantów i uchodźców w województwie warmińsko-mazurskim.

Islandzkie doświadczenie pokazało, że skuteczne wsparcie społeczne wymaga połączenia profesjonalnych metod pracy z empatią i otwartością na drugiego człowieka. Same procedury nie wystarczą, jeśli nie towarzyszy im gotowość do zrozumienia historii, z jaką przychodzi dana osoba. Z drugiej strony dobra wola potrzebuje narzędzi, struktury i wiedzy, aby mogła realnie pomagać.

Z mobilności wracamy z nowymi inspiracjami do pracy edukacyjnej, społecznej i międzykulturowej. Doświadczenia zdobyte w Reykjavíku będą wykorzystywane w działaniach prowadzonych z uczestnikami projektów FOSy oraz w pracy z organizacjami członkowskimi Federacji.

Dziękujemy Tjarnargata 4 oraz Ukraińskiej Szkole Języka Ojczystego w Reykjavíku za inspirujące spotkania i partnerską współpracę.

Mobilność została zrealizowana w ramach Akredytacji Erasmus+ nr 2023-1-PL01-KA120-ADU-000193979.

Sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Unia Europejska ani Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Czy edukacja ma wiek? Nasze doświadczenia z Estonii tylko utwierdziły nas w przekonaniu, że nie.

W dniach 16–20 czerwca 2025 r. przedstawiciele Federacji FOSa uczestniczyli w mobilności edukacyjnej w Narwie i Tallinnie, zrealizowanej w ramach Akredytacji Erasmus+ nr 2023-1-PL01-KA120-ADU-000193979 w sektorze edukacji dorosłych. Był to wyjątkowy wyjazd, ponieważ równolegle uczestniczyli w nim zarówno edukatorzy, jak i dorosłe osoby uczące się – seniorzy związani z działaniami Federacji.

Grupa edukatorów uczestniczyła w szkoleniu „Adult educator’s role in the new reality”, poświęconym zmieniającej się roli osób pracujących w edukacji dorosłych. Uczestnicy rozmawiali o nowych potrzebach osób uczących się, wyzwaniach edukacji po pandemii oraz sposobach prowadzenia działań edukacyjnych w świecie, który zmienia się szybciej niż kiedykolwiek wcześniej.

Dużo miejsca poświęcono nowoczesnym metodom pracy edukacyjnej. Uczestnicy rozwijali umiejętności facylitacji, poznawali możliwości wykorzystania narzędzi opartych na sztucznej inteligencji, pracowali z metodami wspierającymi dobrostan uczestników oraz tworzyli własne zestawy narzędzi do wykorzystania podczas warsztatów i szkoleń w Polsce.

Równolegle realizowana była mobilność dorosłych osób uczących się. Dla wszystkich uczestników tej grupy był to pierwszy udział w międzynarodowej mobilności edukacyjnej. Program został przygotowany w taki sposób, aby wzmacniać pewność siebie, motywację do dalszego uczenia się oraz gotowość do podejmowania nowych wyzwań.

Szczególną wartością mobilności było spotkanie ludzi reprezentujących różne kraje, doświadczenia i życiowe historie. Rozmowy, wspólna praca i poznawanie estońskiej kultury stworzyły przestrzeń do prawdziwej wymiany doświadczeń oraz lepszego zrozumienia, jak różnorodne mogą być drogi prowadzące do aktywnego starzenia się i uczenia przez całe życie.

Mobilność realizowała ważne cele Planu Erasmusa Federacji FOSa. Z jednej strony wspierała rozwój kompetencji edukatorów dorosłych poprzez poznawanie nowoczesnych metod pracy i narzędzi edukacyjnych. Z drugiej – umożliwiła udział w międzynarodowej edukacji osobom starszym, które dotychczas rzadko miały możliwość uczestniczenia w tego typu działaniach. Doświadczenia zdobyte podczas wyjazdu są wykorzystywane w działalności Federacji FOSa. Nowe metody pracy znajdują zastosowanie podczas szkoleń i warsztatów prowadzonych przez edukatorów, a uczestnicy mobilności dorosłych osób uczących się stali się ambasadorami idei uczenia się przez całe życie.

Największą wartością tego wyjazdu nie były jednak wyłącznie nowe narzędzia czy poznane metody. Było nią doświadczenie, że edukacja może budować odwagę, sprawczość i relacje – niezależnie od wieku.

Sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Unia Europejska ani Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności.

Pod koniec października 2024 r. pięciu przedstawicieli Federacji FOSa wzięło udział w pięciodniowym szkoleniu w Niemczech poświęconym zarządzaniu organizacją pozarządową w sytuacjach kryzysowych. Mobilność została zrealizowana w ramach Akredytacji Erasmus+ nr 2023-1-PL01-KA120-ADU-000193979 w sektorze edukacji dorosłych i stanowiła element realizacji Planu Erasmusa Federacji FOSa.

Szkolenie dotyczyło jednego z najważniejszych wyzwań stojących przed organizacjami społecznymi – budowania odporności na zmieniające się warunki funkcjonowania. Wspólnie z organizacją Polnischer Sozialrat NRW e.V. uczestnicy pracowali nad strategiami reagowania na sytuacje kryzysowe, analizą ryzyka, zarządzaniem zmianą, komunikacją kryzysową oraz sposobami wzmacniania stabilności organizacji w obliczu wyzwań finansowych, prawnych i społecznych.

Istotnym elementem programu były ćwiczenia praktyczne i symulacje sytuacji kryzysowych. Pozwoliły one uczestnikom przećwiczyć podejmowanie decyzji pod presją czasu, analizowanie możliwych scenariuszy oraz planowanie działań ograniczających ryzyko i zwiększających bezpieczeństwo funkcjonowania organizacji.

Program mobilności obejmował również wizyty studyjne prezentujące różne modele współpracy organizacji pozarządowych z administracją publiczną i społecznościami lokalnymi. W Aachen uczestnicy poznali działalność „Kiosku Zdrowia” – centrum wsparcia łączącego pomoc społeczną i zdrowotną dla mieszkańców oraz migrantów. W Monschau odwiedzili „Café International”, miejsce integracji i edukacji osób z doświadczeniem migracji. Z kolei w Eupen zapoznali się z rozwiązaniami stosowanymi przez Parlament Wspólnoty Niemieckojęzycznej Belgii w zakresie polityki integracyjnej i współpracy międzysektorowej.

Mobilność realizowała przede wszystkim Cel 4 Planu Erasmusa, dotyczący rozwoju potencjału organizacyjnego Federacji FOSa, a także wspierała Cel 3, związany z rozwojem kompetencji kadry pracującej z osobami o mniejszych szansach. Uczestnicy rozwinęli kompetencje w zakresie zarządzania organizacją, planowania strategicznego, analizy ryzyka, komunikacji oraz budowania partnerstw, a także poznali rozwiązania możliwe do wykorzystania w działalności organizacji społecznych.

Zdobyta wiedza została omówiona podczas spotkania podsumowującego mobilność i wykorzystana przy planowaniu kolejnych działań Federacji FOSa. Doświadczenia z Niemiec znalazły odzwierciedlenie m.in. w doskonaleniu procesów zarządzania projektami, planowaniu współpracy międzynarodowej oraz przygotowaniu kolejnych mobilności realizowanych w ramach Akredytacji Erasmus+. Szkolenie stało się również inspiracją do dalszego rozwijania działań Federacji w obszarze edukacji dorosłych i współpracy z organizacjami z innych krajów europejskich.

Sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Unia Europejska ani Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności.